stele
Bia đề danh Tiến sĩ khoa thi năm Quý Mùi (1463)
Description
Mô tả
Niên hiệu: Quang Thuận năm thứ 4 (1463) Ngày dựng: Ngày 15 tháng 8 năm 1484 Đặc điểm: Trán bia: Mây hình khánh ba cụm xoắn, đao lửa bao quanh chạm khắc khá tự do, hai bên có mây móc. Diềm bia: Hoa dây kim ngân tạo thành nhịp điệu hình sin (rõ rệt hơn những bia trước) chạy suốt theo diềm bia. Hoa sen 1, hoa sen biến thể 3, hoa cúc vạn thọ, biến thể của hoa lựu, hoa hải đường. Ngoài ra có thêm mây hình khánh xen lẫn. Rùa đội: Đầu rùa nghểnh cao, mắt lồi cau lại dữ tợn, răng nanh lộ ra, lông mày đươc tạo hình giống như đao lửa, mũi rùa bẹt với hai lỗ và phần mõn tạo cảm giác đang mím vào, chân rùa cặp vào sát mình. Khoa thi này có tới 1.400 thí sinh, lấy đỗ 44 người. Ngày 16 tháng 2, vua Lê Thánh Tông ngự ở hiên điện, đích thân ra đề thi về đạo trị nước của các bậc đế vương, sai Kiểm hiệu Tư đồ Bình chương sự Nguyễn Lỗi; Đô đốc Đồng bình chương sự, Tri Đông đạo chư vệ quân, Đề điệu Quốc Tử Giám Lê Niệm cùng trông coi công việc. Quan Độc quyển là Môn hạ sảnh Tả ty Tả Gián nghị đại phu, Tri Bắc đạo quân dân bạ tịch, kiêm Hàn lâm viện Thừa chỉ học sĩ Nguyễn Như Đổ; Hàn lâm viện Thừa chỉ học sĩ, Tri Đông đạo quân dân bạ tịch Nguyễn Vĩnh Tích; Quốc Tử Giám Tế tửu Nguyễn Bá Ký. Quan Giám thí là Chính sự viện Tham nghị chính sự Nguyễn Phục. Sau khi các quan dâng quyển lên đọc, đích thân Hoàng thượng xem xét và định thứ bậc cao thấp. Đỗ đầu là Trạng nguyên Lương Thế Vinh, người huyện Thiên Bản, phủ Nghĩa Hưng (nay thuộc huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định). Đỗ Bảng nhãn là Nguyễn Đức Trinh, người huyện Thanh Lâm, phủ Nam Sách (nay thuộc huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương). Đặc biệt, đỗ Thám hoa trong khoa thi này là Quách Đình Bảo - người xã Phúc Khê, huyện Thanh Quan, Thái Bình. Qua bài kí trên bia cho thấy sự trọng đãi của nhà vua với các vị tân khoa tiến sĩ. Ngày 22 tháng 2, nhà vua ngự điện Kính Thiên, cho gọi loa xướng tên người thi đỗ. Quan bộ Lễ rước bảng vàng treo ngoài cửa Đông Hoa. Nhà vua còn ban áo mũ, yến tiệc để tỏ ý yêu mến đặc biệt, ơn sủng thật trọng hậu đối với các các nhà khoa bảng. Bài ký cũng nhắc đến sự đáng tiếc khi không thể dựng bia ngay sau khi tổ chức khoa thi: “Nhưng việc dựng đá đề tên vẫn chưa kịp làm, đến nay đã 22 năm, là chỗ thiếu sót của điển lễ”.
Materials · Techniques
Chế tác
Vật liệu
Kỹ thuật
Chạm khắc thủ công, khắc chữ Hán
Dimensions · Weight
Đo lường
Current display · Loans
Trưng bày / Cho mượn
Đang trưng bày tại Khu nhà bia, hai bên giếng Thiên Quang – Văn Miếu – Quốc Tử Giám