Khu di tích lịch sử Đền Hùng

Khu di tích lịch sử Đền Hùng là quần thể đền chùa thờ phụng các Vua Hùng và tôn thất triều Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh (còn gọi là núi Cả), thuộc xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đây là nơi khởi nguồn của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương — di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh năm 2012. Theo tư liệu lịch sử và thần tích, việc thờ cúng các Vua Hùng tại Nghĩa Lĩnh đã hình thành từ thời Hùng Vương dựng nước Văn Lang; các ngôi đền được xây dựng từ thời Đinh – Tiền Lê (thế kỷ X) và được các triều Trần, Lê, Nguyễn trùng tu, sắc phong. Quần thể gồm: Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Đền Giếng, Lăng Hùng Vương (thứ sáu), Đền Quốc Tổ Lạc Long Quân, Đền Tổ Mẫu Âu Cơ, chùa Thiên Quang, Trung tâm Lễ hội và nhà trưng bày hiện vật thời đại Hùng Vương. Hằng năm, vào ngày 10 tháng 3 âm lịch, Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng được tổ chức trọng thể với phần lễ rước kiệu, dâng hương tại Đền Thượng và phần hội gồm các trò diễn dân gian, hát Xoan, đấu vật, kéo co. Ngày 19/9/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Đền Hùng và nói với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân 308: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước – Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

1. Năm 1470 (Quang Thuận thứ 11)restoration

   Vua Lê Thánh Tông cho dựng bia lời thề hội hè

   Bia đá thời Lê Thánh Tông khắc lời thề hội hè của các xã quanh vùng Nghĩa Lĩnh, minh chứng cho việc triều đình phong kiến gìn giữ việc thờ cúng Hùng Vương.

2. Năm 1917other

   Lời hứa thờ phụng Hùng Vương

   Các xã thuộc vùng ven núi Nghĩa Lĩnh lập văn tự hứa thờ phụng các Vua Hùng qua các đời — văn bản hiện lưu giữ tại khu di tích.

3. Ngày 19/9/1954other

   Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Đền Hùng

   Bác Hồ nói với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân 308: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước – Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

4. Năm 1962other

   Xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia

   Khu di tích Đền Hùng được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia trong đợt xếp hạng đầu tiên.

5. Năm 2007other

   Giỗ Tổ Hùng Vương trở thành ngày nghỉ lễ quốc gia

   Luật Lao động (sửa đổi, bổ sung 2007) quy định ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch) là ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương.

6. Ngày 12/8/2009other

   Xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt

   Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 1272/QĐ-TTg xếp hạng Di tích lịch sử Đền Hùng là di tích quốc gia đặc biệt (đợt 1).

7. Ngày 6/12/2012other

   UNESCO ghi danh Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương

   Tại kỳ họp thứ 7 của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 (Paris), Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ được ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

8. Năm 2015other

   Trung tâm Lễ hội Đền Hùng hoàn thành

   Công trình Trung tâm Lễ hội cấp quốc gia tại chân núi Nghĩa Lĩnh được khánh thành, phục vụ lễ hội quy mô lớn và sự kiện quốc gia.

9. Thế kỷ X (thời Đinh – Tiền Lê)other

   Xây dựng các ngôi đền Hạ, Trung, Thượng

   Theo thần tích và tư liệu lịch sử, các ngôi đền thờ Hùng Vương trên núi Nghĩa Lĩnh được xây dựng từ thời Đinh – Tiền Lê.

10. Thời đại Hùng Vươngother

    Thờ phụng các Vua Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh

    Theo truyền thống, núi Nghĩa Lĩnh là nơi các Vua Hùng chọn làm đất thiêng, gắn với việc dựng nước Văn Lang; nhân dân lập miếu thờ các Vua Hùng tại đây.