
Giới thiệu
Tóm tắt dành cho người tham quan
Ngôi chùa làng xứ Đoài mang tên chữ Tam Giáo Tự, thờ cả Phật, Khổng Tử và Lão Tử – hiếm hoi được định danh là chùa Tam giáo từ thời Mạc; di tích quốc gia năm 2014.
Chùa Đại Phùng nằm ở đầu làng Đại Phùng, xã Đan Phượng, ven đê tả sông Đáy, cách đình Đại Phùng khoảng 150 m về phía tây. Tên chữ của chùa là Tam Giáo Tự (三教寺), nghĩa là chùa thờ cả ba đạo: Phật, Nho và Đạo. Trong chùa, bên cạnh hệ thống tượng Phật, còn có tượng Khổng Tử và Lão Tử. Thời điểm khởi dựng chưa xác định được. Văn bia thời Mạc dựng năm Hồng Ninh thứ nhất (1591) cho biết chùa đã mang tên Tam Giáo từ trước và được trùng tu lớn năm Sùng Khang thứ 9 (1574), nên chắc chắn chùa có từ trước năm này. Bia còn ghi công đức của nhiều quý tộc nhà Mạc như Mạc Ngọc Liễn, công chúa Mạc Ngọc Lâm, Mạc Nhân Túc và một số quan chức phủ Quốc Oai. Điều đó cho thấy ngay từ nửa sau thế kỷ XVI đây đã là một ngôi chùa quan trọng. Các nhà nghiên cứu coi Đại Phùng là trường hợp hiếm. Dưới triều Mạc, chỉ biết đến hai ngôi chùa thờ Tam giáo: chùa Đại Phùng và chùa Cao Dương (Thái Bình, nay thuộc Hưng Yên). Trong đó, chỉ chùa Đại Phùng được đặt tên thẳng là Tam Giáo Tự. Phật giáo vẫn là trục thờ chính; Khổng Tử và Lão Tử được thờ cùng, phản ánh truyền thống "tam giáo đồng nguyên" và tinh thần khoan dung tư tưởng của người Việt. Chùa quay hướng tây, nhìn về đê tả Đáy. Tam quan hai tầng, tầng trên treo chuông và khánh, bên phải có giếng tròn lớn. Chùa chính hình chữ Đinh, gồm tiền đường 7 gian và thượng điện kiểu chuôi vồ, cùng nhà Tổ, nhà Mẫu, hành lang, vườn cây và tháp mộ. Chùa được tu bổ năm 2017 bằng kinh phí nhà nước. Hiện vật quý gồm bia thời Mạc (1591), chuông đồng năm Chính Hòa thứ 8 (1687), khánh đá năm Vĩnh Thịnh thứ 3 (1707), khánh đồng năm Gia Long thứ 14 (1815), bia trùng tu năm 1940 và nhiều hoành phi, câu đối thời Tự Đức, Duy Tân. Năm 2014, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng chùa Đại Phùng (Tam Giáo Tự) là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.