Làng gốm Bát Tràng

Làng gốm Bát Tràng

Làng nghề

Làng gốm Bát Tràng

Làng gốm truyền thống hơn 600 năm tuổi bên bờ trái sông Hồng (Gia Lâm, Hà Nội). "Nghề gốm làng Bát Tràng" được Bộ VH-TT&DL đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2019.

Làng nghềHà Nội

Giới thiệu

Tóm tắt dành cho người tham quan

Bát Tràng (chữ Hán: 鉢塲 — "vùng sành lớn") là làng gốm cổ nằm ven bờ trái sông Hồng, nay thuộc xã Bát Tràng, thành phố Hà Nội (trước 2025: huyện Gia Lâm). Nghề gốm ở đây hình thành từ khoảng thế kỷ XIV–XV. Theo truyền thuyết làng, ba vị quan Hứa Vĩnh Kiều, Đào Trí Tiến và Lưu Phương Tú đi sứ sang Trung Quốc thời nhà Tống, học được nghề gốm rồi truyền lại cho dân các làng Bát Tràng, Hương Canh và Thổ Hà. Từ thế kỷ XV–XVII, gốm Bát Tràng nổi tiếng với men trắng ngà và men lam (hoa lam), theo thương thuyền ra thương cảng Phố Hiến và xuất khẩu sang Nhật Bản, Đông Nam Á — hiện vật gốm Bát Tràng đã được tìm thấy trong xác tàu đắm Cù Lao Chàm (Hội An) thế kỷ XV–XVI. Thế kỷ XVII–XVIII là thời kỳ cực thịnh với đồ thờ cung đình, men nâu (da lươn) và men rạn. Thời Pháp thuộc, làng chuyển một phần sang gạch men và vật liệu xây dựng phục vụ kiến trúc mới ở Hà Nội. Thập niên 1980–1990, khi đồ nhựa và sứ Trung Quốc cạnh tranh, làng khủng hoảng rồi phục hồi nhờ dòng gốm men lam xuất khẩu và mỹ nghệ. Quy trình nghề gồm 7 công đoạn: xử lý đất, tạo dáng (bàn xoay, đổ khuôn, đắp tay), phơi sấy mộc, tu sửa, trang trí (vẽ, chạm, đắp nổi), tráng men và nung lò (trước đây lò bầu đốt củi, nay chủ yếu lò gas khoảng 1.200–1.300°C). Năm dòng men truyền thống làm nên thương hiệu: men lam, men nâu (da lươn), men ngọc, men rạn và men trắng ngà. Năm 2019, "Nghề gốm làng Bát Tràng" được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (loại hình nghề thủ công truyền thống). Ngày nay Bát Tràng là điểm du lịch trải nghiệm nổi tiếng của Hà Nội với hàng trăm xưởng gốm, chợ gốm, đình làng (lễ hội 10/2 Âm lịch) và Bảo tàng Gốm Bát Tràng (Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt, hoàn thành 2021).

Làng gốm truyền thống hơn 600 năm tuổi bên bờ trái sông Hồng (Gia Lâm, Hà Nội). "Nghề gốm làng Bát Tràng" được Bộ VH-TT&DL đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2019.

📍 21.0613, 105.9154
Chỉ đường

Bát Tràng (chữ Hán: 鉢塲 — "vùng sành lớn") là làng gốm cổ nằm ven bờ trái sông Hồng, nay thuộc xã Bát Tràng, thành phố Hà Nội (trước 2025: huyện Gia Lâm). Nghề gốm ở đây hình thành từ khoảng thế kỷ XIV–XV. Theo truyền thuyết làng, ba vị quan Hứa Vĩnh Kiều, Đào Trí Tiến và Lưu Phương Tú đi sứ sang Trung Quốc thời nhà Tống, học được nghề gốm rồi truyền lại cho dân các làng Bát Tràng, Hương Canh và Thổ Hà. Từ thế kỷ XV–XVII, gốm Bát Tràng nổi tiếng với men trắng ngà và men lam (hoa lam), theo thương thuyền ra thương cảng Phố Hiến và xuất khẩu sang Nhật Bản, Đông Nam Á — hiện vật gốm Bát Tràng đã được tìm thấy trong xác tàu đắm Cù Lao Chàm (Hội An) thế kỷ XV–XVI. Thế kỷ XVII–XVIII là thời kỳ cực thịnh với đồ thờ cung đình, men nâu (da lươn) và men rạn. Thời Pháp thuộc, làng chuyển một phần sang gạch men và vật liệu xây dựng phục vụ kiến trúc mới ở Hà Nội. Thập niên 1980–1990, khi đồ nhựa và sứ Trung Quốc cạnh tranh, làng khủng hoảng rồi phục hồi nhờ dòng gốm men lam xuất khẩu và mỹ nghệ. Quy trình nghề gồm 7 công đoạn: xử lý đất, tạo dáng (bàn xoay, đổ khuôn, đắp tay), phơi sấy mộc, tu sửa, trang trí (vẽ, chạm, đắp nổi), tráng men và nung lò (trước đây lò bầu đốt củi, nay chủ yếu lò gas khoảng 1.200–1.300°C). Năm dòng men truyền thống làm nên thương hiệu: men lam, men nâu (da lươn), men ngọc, men rạn và men trắng ngà. Năm 2019, "Nghề gốm làng Bát Tràng" được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (loại hình nghề thủ công truyền thống). Ngày nay Bát Tràng là điểm du lịch trải nghiệm nổi tiếng của Hà Nội với hàng trăm xưởng gốm, chợ gốm, đình làng (lễ hội 10/2 Âm lịch) và Bảo tàng Gốm Bát Tràng (Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt, hoàn thành 2021).

Hiện vật tiêu biểu (6)

Di sản phi vật thể (2)

Theo khung UNESCO ICH-02

Nhân vật & nghệ nhân (3)

Người gắn với di sản này